Bijgewerkt: 19.10. 2026
Maanstanden
De Maan en zijn standen hebben de Aarde al sinds haar ontstaan begeleid. Het is ook een van de eerste astronomische verschijnselen in de lucht die door mensen is opgemerkt. De verandering van de standen van de maan werd ook gebruikt voor eenheden van tijdsmeting. Een maancyclus (= wanneer alle standen hebben plaatsgevonden) duurt ongeveer 29,5 dagen, wat ongeveer een-twaalfde van een jaar betreft. De standen van de maan worden onderverdeeld in verschillende groepen (gewoonlijk 4 of 8). De belangrijkste posities van de maan, in termen van de horoscoop, zijn met zekerheid de Volle Maan en de Nieuwe Maan.
Volle manen 2026/2027
| 26.10. 2026 05:13 | Stier 3°40 ' |
| 24.11. 2026 15:55 | Tweelingen 2°46 ' |
| 24.12. 2026 02:29 | Kreeft 2°14 ' |
Nieuwe manen 2026/2027
| 10.10. 2026 17:50 | Weegschaal 18°32 ' |
| 9.11. 2026 08:02 | Schorpioen 17°32 ' |
| 9.12. 2026 01:52 | Boogschutter 16°59 ' |
Maankalender
De maan geeft zelf geen licht. We zien alleen de helft die door de zon wordt beschenen, en omdat de maan tijdens haar baan om de aarde steeds anders ten opzichte van de zon staat, verandert ook het deel van die verlichte kant dat naar ons toe gekeerd is. Van de ene nieuwe maan tot de volgende duurt het gemiddeld 29,5 dag. Astronomen noemen dat een synodische maand. Een fase valt voor de hele aarde op hetzelfde moment, alleen wijst de klok per tijdzone een ander uur aan.
Kalenders en astrologie werken met vier hoofdfasen: nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier. Daartussen liggen overgangsvormen: de smalle sikkel en de maan die al meer dan half verlicht is, maar nog niet rond.
Neemt de maan toe of af?
Op het noordelijk halfrond is het eenvoudig. Staat de verlichte kant rechts, dan neemt de maan toe, staat die links, dan neemt ze af. Een handig geheugensteuntje: lijkt de maan op een D, dan wordt ze dikker. Ook het tijdstip helpt. Een wassende maan ziet u vooral 's middags en 's avonds, een afnemende in de tweede helft van de nacht en 's ochtends, vaak nog lang nadat het licht is geworden. Op het zuidelijk halfrond, bijvoorbeeld in Australië of Brazilië, is het beeld omgekeerd en staat de sikkel precies andersom.
Nieuwe maan
Bij nieuwe maan staat de maan tussen de aarde en de zon en keert ze ons haar onverlichte kant toe. Aan de hemel is ze niet te vinden, ze verdwijnt in de gloed van de zon. Een dag of twee later verschijnt na zonsondergang laag boven de horizon een smalle sikkel, en soms is de rest van de schijf er vaag bij te zien, zwak beschenen door licht dat de aarde terugkaatst. Dat heet aardschijn. Schuift de maan bij nieuwe maan precies voor de zon langs, dan volgt een zonsverduistering.
Astrologisch staan zon en maan bij nieuwe maan in hetzelfde teken en begint er een nieuwe cyclus. Het is het moment om een voornemen vast te leggen: opschrijven wat u de komende vier weken in gang wilt zetten, een aanmelding versturen, een schrift beginnen voor een nieuw project. In die dagen is een mens eerder naar binnen gekeerd dan spraakzaam. Dat is prima. Een begin kan zonder tromgeroffel. Wanneer de volgende nieuwe maan valt, ziet u in het overzicht van de nieuwe manen.
Het teken van de nieuwe maan doet ertoe. Het bepaalt het thema waar de hele maand daarna steeds naar terugkeert. Een nieuwe maan in Stier is gunstig voor geld, de tuin en dingen die lang mee moeten gaan, een nieuwe maan in Tweelingen voor gesprekken, reizen en leren, een nieuwe maan in Weegschaal voor contracten en relaties. Wie zijn teken en ascendant kent, kan zo kiezen waar hij in die cyclus op inzet.
Eerste kwartier
Ongeveer een week na nieuwe maan is precies de helft van de schijf verlicht, op het noordelijk halfrond de rechterhelft. De maan komt rond het middaguur op, staat bij zonsondergang het hoogst en gaat rond middernacht onder. De naam is verwarrend, want we zien geen kwart maar de helft. Het kwartier slaat op de afgelegde weg: de maan heeft een kwart van haar cyclus achter de rug.
Zon en maan staan nu in een rechte hoek, die astrologen een vierkant noemen en als spanning lezen. Het plan van de nieuwe maan stuit op het eerste obstakel, zoals het budget, het weer of de mening van een ander. Daarom leent deze fase zich voor beslissingen en praktische stappen. Wat tot nu toe alleen in uw hoofd zat, heeft nu handen nodig: bellen, bestellen, beginnen met bouwen.
Volle maan
Bij volle maan staat de aarde tussen de zon en de maan, en keert de maan ons haar hele verlichte helft toe. Ze komt op wanneer de zon ondergaat, schijnt de hele nacht en gaat tegen de ochtend onder. Liggen de drie hemellichamen precies op één lijn, dan schuift de maan in de schaduw van de aarde en volgt een maansverduistering. Verduisteringen vallen dus alleen op een volle of nieuwe maan. Toch zijn ze er niet elke maand, want de baan van de maan staat ongeveer vijf graden scheef ten opzichte van het vlak waarin de aarde om de zon draait, en meestal gaat de schaduw er net langs.
In de astrologie staat de maan bij volle maan in het tegenovergestelde teken van de zon, zodat de volle maan de vorm van een tegenstelling krijgt: werk tegenover thuis, ik tegenover wij. Dingen komen aan het licht en gevoelens spreken luider. Het is een tijd van oogsten en afronden, van feestjes, eerlijke gesprekken en het inzicht dat iets niet meer werkt. Wie bij volle maan slechter slaapt, hoeft niet meteen naar geheimzinnige oorzaken te zoeken: in een heldere nacht valt er gewoon meer licht in de slaapkamer. Data en tekens vindt u in het overzicht van de volle manen.
Laatste kwartier
Ongeveer een week na volle maan is opnieuw de helft van de schijf verlicht, dit keer de linkerhelft. De maan komt rond middernacht op en is het best te zien in de ochtend, wanneer ze ook na zonsopkomst nog hoog boven de zuidelijke horizon hangt. Daarna wordt ze een steeds smallere sikkel, tot ze vlak voor de volgende nieuwe maan verdwijnt in de gloed van de opkomende zon.
Zon en maan staan opnieuw in een rechte hoek, nu in de dalende helft van de cyclus. De astrologie ziet hierin een tijd van herzien en opruimen: achterstallig werk afmaken, de post wegwerken, een kast uitzoeken of een hoofdstuk afsluiten dat al te lang voortsleept. De volkstraditie verbindt de afnemende maan met wegnemen: tuiniers wieden dan, snoeien en oogsten wat ze willen bewaren. Met grote nieuwe plannen wacht men van oudsher tot de volgende nieuwe maan.
De maan en het getij
De duidelijkste invloed van de maan op de aarde is eb en vloed. Door haar aantrekkingskracht stijgt en daalt de zee meestal twee keer per dag, en de grootste verschillen ontstaan rond nieuwe en volle maan, wanneer de aantrekking van maan en zon elkaar versterkt. Dat heet springtij. Rond het eerste en laatste kwartier heffen ze elkaar deels op en is het getij zwakker: doodtij. Wie vaak aan de Noordzee komt, kan de maanfase dus ook aflezen aan hoe ver het water op het strand komt.
Zo leest u de maankalender
In onze maankalender ziet u bij elke dag de maanfase en het teken waar de maan op dat moment doorheen trekt. Het teken wisselt om de twee à tweeënhalve dag, dus samen geven beide lagen een rijker beeld: een wassende maan in Stier voelt anders dan een wassende maan in Boogschutter. Houd een maand of twee bij hoe u slaapt, wanneer u zin hebt om ergens aan te beginnen en wanneer eerder om op te ruimen. Na een paar cycli weet u of het maanritme bij u past en welke fase de uwe is.